است كه حكم اللّه را براى او بيان كند و جاهل را آگاه كند . 3 . خبر متواتر فصل سوم از فصول اربعه باب سنت ، دربارهء خبر متواتر است ، به‌طور كلى اخبار از قول معصوم و نقل قول معصوم دو نوع است : 1 . به صورت خبر متواتر ؛ 2 . به صورت خبر واحد . خبر متواتر عبارت است از خبرى كه براى مخاطب و شنونده آرامش نفس و اطمينان خاطر بياورد آن‌گونه سكون و آرامش كه شك را از دل بزدايد و درخت يقين را در سرزمين دل بكارد . و اين آرامش خاطر از راه گزارش جماعت بسيارى باشد كه به حسب عادت توافق اين‌همه انسان بر كذب محال و ممتنع باشد نظير علم ما به وجود مكه ، به كلام اللّه بودن قرآن و . . . خبر واحد عبارت است از خبرى كه مفيد چنين سكون نفسى نباشد خواه راوى آن يك نفر باشد و يا افراد متعددى كه به حد تواتر نرسد و به تعبير صاحب معالم : ما لم يبلغ حد التواتر سواء قلت رواته ام كثرت . به گفته جناب مصنف ، در ارتباط با خبر متواتر در كتاب المنطق مفصل بحث شده و در اينجا به‌طور مجمل مطالبى ذكر مىشود كه مجموعا چهار نكته هستند : 1 . خبر متواتر گاهى بلاواسطه است و گاهى مع الواسطه ، آنجا كه بلاواسطه باشد مانند اينكه صد نفر يك حادثه را مشاهده نموده و به شخصى از آن حادثه اخبار كنند . آنجا كه مع الواسطه باشد گاهى واسطه واحد است و گاهى متعدد است مثل اخبار از حوادث بسيار قديم تاريخ ، حال در مواردى كه واسطه يا وسائط و طبقات در كار است شرط متواتر بودن اين خبر آن است كه تمام وسائط در حد تواتر خبرى را نقل كنند . بنابراين ، اگر يكى از طبقات مخبرين چه طبقهء اول و يا آخر و يا طبقات وسط از حد تواتر پايين‌تر آيد ، چنين خبرى به خبر واحد ملحق مىشود و نتيجه تابع اخس مقدمات است . دليل مطلب آن است كه در مواردى كه وسائط متعدد در كار است در حقيقت خبرهاى متعدد در كار است ؛ زيرا طبقهء اخير كه خود شاهد صحنه نبوده ، بلكه